^Do góry
Get Adobe Flash player

Harmonogram Rekrutacji Do Szkół Ponadpodstawowych

Drodzy Rodzice i Uczniowie klasy 8 przed Wami wybór szkoły średniej, bardzo proszę zapoznajcie się z harmonogramem rekrutacji do szkół.

pgslideshow id=186|width=640|height=360|delay=3000|image=L|background=#dceefc}

Afazja

Afazja- jest to zaburzenie , które polega na niemożności rozumienia mowy, albo na niemożności wyrażania słowami myśli, pomimo prawidłowego aparatu wykonawczego. 
Czytanie i pisanie są czynnościami związanymi z mową ; zaburzenia tych czynności często towarzyszą afazji. 
Rodzaje afazji - rozróżniamy dwa zasadnicze rodzaje afazji:
-afazję ruchową (motoryczną) - polega na naruszeniu mowy ekspresyjnej:
-afazję czuciową (sensoryczną) - polega na zaburzeniu mowy recepcyjnej (rozumienie mowy).

Uszkodzenia "obszaru afazji" umiejscowione w przednich częściach powodują zaburzenia mowy typu afazji ruchowej (ekspresyjnej), w tylnych częściach - typu afazji czuciowej (recepcyjnej). Także innym okolicom kory przypisujemy szczególne znaczenie w tworzeniu się mowy, to są: okolice kory mózgowej przylegające do pól projekcyjnych i okolice znajdujące się między nimi (pola asocjacyjne).
Obraz kliniczny afazji, zależy od wielu czynników. Inny jest obraz zaburzeń mowy u dzieci i u ludzi młodych, a inny u starszych. U ludzi młodych z dużą "plastycznością" mózgu istnieje możliwość znacznego i szybkiego wyrównania tych zaburzeń . Inaczej sprawa wygląda u starszych: rozlane zmiany naczyniowe w układzie nerwowym upośledzają czynności mózgu jako całości, a zaburzenia mowy są bardziej nasilone i znacznie trudniej ustępują. Inaczej kształtują się zaburzenia mowy, gdy proces chorobowy rozwija się ostro i przebiega z rozległym zniszczeniem tkanki mózgowej, a inaczej wtedy, gdy mamy do czynienia tylko z powoli narastającą sprawą uciskową (np. z oponiakiem wywołującym nie zniszczenie, lecz tylko ucisk tkanki mózgowej ).

Zaburzenia mowy mogą wykazywać znaczne wahania zależne od okoliczności. Ogólne wyczerpanie, podniecenie i wzruszenie nasilają zaburzenia mowy. Obraz afazji zależy również od poziomu wykształcenia. Mowa powstaje wskutek ścisłego powiązania czynnościowego odcinków korowych różnych analizatorów, uszkodzenie jednego z nich wpływa w mniejszym lub większym stopniu na to zaburzenie i dlatego prawie nigdy nie widuje się "czystych" postaci afazji . 

Stosunkowo najczęściej spotykamy afazję "czysto ruchową" , jednakże dokładne badanie chorych z tą postacią zaburzeń mowy prawie zawsze wykazuje u nich również zaburzenia o charakterze czuciowym. 
Opis poszczególnych rodzajów afazji z uwzględnieniem powyższych zastrzeżeń: 

Afazja ruchowa 
Zasadniczym zaburzeniem jest upośledzenie albo zniesienie zdolności wyrażania myśli słowami. Chorzy mogą bez trudności jeść, krzyczeć, gwizdać, nie potrafią jednak zużytkować obwodowych narządów mowy do tworzenia słów. 
Chorzy z afazją ruchową mówią mało i powoli. W ciężkich postaciach mowa ogranicza się do jednego lub kilku słów, które chory powtarza, różnie je tylko modulując (monofazja). W postaciach lżejszych pozostaje chorym większy zasób słów, ale składanie słów i zdań odbywa się z wysiłkiem.
Występują:
-parafazje głoskowe (zamiany głosek, opuszczanie i przestawianie głosek),
-parafazje słowne (wtrącanie błędnych słów );
-niewłaściwa forma gramatyczna (agramatyzmy);
-uproszczenia w budowie zdań przez np. opuszczanie przyimków i niezmienianie końcówek rzeczowników (styl depeszowy albo styl telegraficzny);
-trudności z powtarzaniem cudzych słów i zdań;
-upośledzona zdolność wyliczania we właściwej kolejności np. dni tygodni, miesięcy, liczb.
Z zachowania się chorego podczas badania można wnioskować, że rozumienie mowy jest zachowane. Chorzy zdają sobie sprawę z popełnianych błędów, są zakłopotani i usiłują je poprawić. 
Afazji ruchowej często towarzyszy słabiej lub silniej wyrażone upośledzenie czytania 
(aleksja) i pisania (agrafia).
Nawet w ciężkich postaciach afazji ruchowej może z czasem nastąpić daleko idąca poprawa.

Terapia logopedyczna afazji ruchowej:

  1. ćwiczenia wstępne:

ü  ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne – ćwiczenia prostych ruchów warg, języka, a następnie pozostałych, bardziej złożonych ruchów artykulatorów

  1. ćwiczenia na poziomie głosek:

ü  wykorzystywanie mimowolnych odruchowych reakcji do wywołania artykulacji głosek (np. głęboki, głośny wydech, dmuchanie itp.);

ü  ćwiczenia głosu typu murmurando, przeciągłe wymawianie samogłosek lub głosek trwałych;

ü  ćwiczenia umiejętności wykorzystywania gestów umownych do zapamiętywania sposobu artykulacji głosek;

ü  ćwiczenia mające na celu uświadomienie różnic między głoskami (np. za pomocą odczuć kinestetycznych: siły strumienia powietrza, wyczuwania dłonią drgań więzadeł głosowych, skrzydełek nosa itp.); należy je łączyć z ćwiczeniami pisania liter (znak graficzny sprzyja utrwaleniu artykulacji głosek)

  1. ćwiczenia na poziomie wyrazu:

ü  ćwiczenia w aktualizowaniu szeregów nawykowych ( tj. mówienie zautomatyzowanych ciągów słownych);

ü  wymawianie słowa: w myśli, szeptem i na głos;

ü  ćwiczenia pokazywania różnych czynności w celu pobudzenia do ich nazywania;

ü  ćwiczenia rozbudowujące słownictwo poprze wykorzystanie procesów kategoryzacji, uogólniania, abstrahowania;

ü  ćwiczenia analizy wzrokowo-literowej wyrazów tj. układanie wyrazów z liter i pisanie ich pod dyktando bądź przepisywanie podczas równoczesnego wypowiadania ich głosek, sylab, fragmentów;

ü  ćwiczenia wykorzystujące  dźwiękowo-literową analizę wyrazów (tj. dokonywanie głoskowej i sylabowej analizy wyrazów, wypowiadanie ich z jednoczesnym czytaniem);

ü  czytanie tekstu podzielonego na sylaby;

ü  ćwiczenia płynnego przechodzenia od sylaby do sylaby;

  1. ćwiczenia na poziomie zdania:

ü  opisywanie obrazków przedstawiających proste czynności np. dziewczynka czyta i ich podpisywanie bądź dopasowywanie gotowych etykiet;

ü  konstruowanie prostych zdań i przechodzenie do bardziej złożonych;

ü  ćwiczenia analizy budowy zdań wraz z umiejętnością ich rozbudowywania;

ü  ćwiczenia syntezy zdaniowej (np. układanie zdań z rozsypanek wyrazowych, uzupełnianie brakujących elementów w zdaniu);

ü  opisywanie obrazków sytuacyjnych, tematycznych i historyjek obrazkowych;

ü  przejście od mowy konkretnej do abstrakcyjnej (opowiadanie o przeżyciach, doświadczeniach, o tym co się widziało, zainteresowania);

ü  ćwiczenia tworzenia dłuższych samodzielnych wypowiedzi

Afazja czuciowa 
Zasadniczym zaburzeniem w afazji czuciowej jest upośledzenie rozumienia mowy. W postaciach lżejszych chorzy rozumieją sens pytań i zdań dopiero po kilkakrotnym powtórzeniu. W postaciach cięższych chory chwyta sens niektórych słów, ale nie rozumie znaczenia całego zdania; niekiedy może pojąć sens krótkich wypowiedzi. Porozumienie z chorym ułatwia wzmocnienie słów gestem lub mimiką. W postaciach ciężkich rozumienie mowy jest całkowicie zniesione; chorzy słuchają słów języka ojczystego, tak jakby słuchali mowy w obcym, nieznanym im języku. Obok zaburzenia mowy zawsze obserwuje się wyraźne zaburzenia tworzenia słów i zdań. Chorzy zwykle mówią dużo, gadatliwość ich często trudno opanować (logorea). Mowa chorych obfituje w parafazje głoskowe i słowne oraz agramatyzmy. Chorzy czasem łączą zgłoski w dziwaczne, pozbawione sensu neologizmy. Parafatyczne zniekształcenia słów oraz neologizmy niekiedy są najbardziej uderzającą cechą zaburzeń mowy; niezrozumiała mowa chorego robi wrażenie obcego języka (tzw. afazja żargonowa).
Chorzy na ogół nie zdają sobie sprawy z błędów popełnionych podczas mówienia i wykonywania poleceń ; w odróżnieniu od chorych z afazją ruchową nie zdradzają z tego powodu zakłopotania. Często wpadają w rozdrażnienie i robią jeszcze większe błędy, jeśli przez kilkakrotne powtarzanie tego samego polecenia usiłujemy uzyskać właściwą odpowiedź. 
Afazji czuciowej często towarzyszy upośledzenie czytania i pisania. Rozumienie tekstu czytanego jest gorsze niż pojmowanie słów. 
W zespołach afazji czuciowej, nawet ciężkich, nieraz następuje dość szybka, ale niepełna poprawa rozumienia mowy, natomiast zaburzenia w mówieniu utrzymują się zwykle dość długo. Takie zejściowe stany afazji czuciowej mogą łudząco przypominać obrazy zaburzeń ruchowych mowy.


Afazji ruchowej i czuciowej często towarzyszą zaburzenia mowy o charakterze amnestycznym. 
Afazja amnestyczna -chory nie potrafi przypomnieć sobie właściwych słów do określenia przedmiotów i pojęć. Przedmioty określa opisowo (np. pióro - "to do pisania";  radio -"to do słuchania", wystarczy choremu podać pierwszą zgłoskę, aby szybko wypowiedział dane słowo. 

BIBLIOGRAFIA:

Gałkowski T., Jastrzębowska G., Logopedia pytania i odpowiedzi t. 2, Opole 2003

http://www.logopeda.krakow.pl/afazja-krakow

Polityka prywatności i stosowania Cookies

Postanowienia ogólne

Niniejsza Polityka Prywatności stanowi dokument, w którym określono zasady przetwarzania zbieranych przez szkolalupkow.pl danych oraz ich gromadzenia, dostępu a także sposobu przechowywania informacji wykorzystywanych na urządzeniach Odwiedzającego , stosowanych również za pomocą plików Cookies. Aby podczas wizyty na naszej stronie użytkownicy czuli się bezpiecznie, przy przetwarzaniu danych osobowych ściśle przestrzegamy postanowień ustawowych. Strona internetowa nie zbiera w sposób automatyczny żadnych informacji, z wyjątkiem informacji zawartych w pliku cookie. szkolalupkow.pl przywiązuje szczególną wagę do poszanowania prywatności użytkowników odwiedzających strone www. Gromadzone w dziennikach logów anonimowe dane są wykorzystywane wyłącznie do celów administrowania stroną.

Dane osobowe przekazywane nam przez Ciebie w związku z wypełnieniem formularza kontaktowego są przetwarzane przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Łupkowa i Okolic Nowy Łupków 37 38-543 Komańcza, Polska.

Mechanizm cookies

  • Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
  • Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest m.in. operator strony szkolalupkow.pl, Polska.
  • Pliki cookies wykorzystywane są tylko w celu tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości; oraz utrzymanie sesji Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu).
  • Zawartość plików cookies nie pozwala na identyfikację użytkownika.
  • Za pomocą plików cookies nie są przetwarzane lub przechowywane dane osobowe użytkowników strony www.
  • Do gromadzenia i analizy danych statystycznych wykorzystujemy usługę Google Analytics, która legitymuje się własną polityką prywatności.
  • W ramach strony stosowane są tylko pliki cookies techniczne (tymczasowe), które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej).

Cel, zakres i wykorzystywanie danych

  • Anonimowe dane zbierane w ramach naszej strony internetowej służą do celów administracyjnych i statystycznych, a także do ochrony.
  • Dostęp do anonimowych danych posiada także firma Google Inc. - poprzez wykorzystywanie Google Fonts, Search Console oraz do celów statystycznych funkcjonalności Google Analytics oraz serwisy społecznościowe takie jak: Facebook i Twitter (poprzez obecność na stronach wtyczek umożliwiających dzielenie się treścią).
  • Dane osobowe przekazywane przez użytkowników za pomocą formularzy elektronicznych przetwarzane są w sposób zgodny z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności w zgodzie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
  • Państwa dane osobowe przetwarzane są celu udzielania odpowiedzi na Państwa zapytania kierowane przez formularz kontaktowy. Jego wypełnienie jest dobrowolne, ponieważ kontakt z szkolalupkow.pl można uzyskać poprzez telefoniczny numer kontaktowy lub osobiście.
  • Przetwarzamy następujący zakres Państwa danych: Imię i nazwisko, adres e-mail, ewentualne inne dane podane przez Państwa w treści zapytania przesłanego za pomocą formularza kontaktowego. Formularz kontaktowy wykorzystuje skrzynkę pocztową zlokalizowaną w eHost spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 24-100 Puławy, ul. Cichockiego 13/6 są ulokowane w Polsce i podlegają polskiemu prawu.
  • Nie gromadzimy danych w obrębie strony internetowej (CMS). Dane z formularza są automatycznie i jednostronie przesyłane tylko na pocztę elektroniczną.
  • Staramy się maksymalnie ograniczać okres przechowywania danych osobowych, które nie są już wykorzystywane.
  • W przypadku czytelnego dla nas zamknięcia rozmów z Państwa strony, dane zostaną usunięte niezwłocznie z odbiorczej skrzynki pocztowej, nie później przed upływem 60 dni.
  • Posiadają Państwo prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
  • Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawo do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych przez przepisy RODO.
  • W ramach strony mogą znajdować się przyciski, narzędzia lub treści kierujące do usług innych firm, m.in.:
    • wtyczki portali społecznościowych (Facebook, Twitter czy Google+),
    • mapy (Google Maps),
    • filmy (Youtube).
    • wettermin.pl
    • Korzystanie z tych aplikacji może powodować przesyłanie informacji do ww. zewnętrznych podmiotów, które posiadają własną politykę prywatności.

Inne wykorzystanie danych i usuwanie danych:

Wszelkie dalsze przetwarzanie lub wykorzystywanie twoich danych osobowych będzie generalnie wykonywane tylko w zakresie dozwolonym na podstawie przepisów prawnych lub w przypadku, gdy wyraziłeś zgodę na przetwarzanie danych lub wykorzystanie danych. W przypadku dalszego przetwarzania w celach innych niż te, dla których dane zostały pierwotnie zebrane, poinformujemy Cię o tych innych usługach i przekażemy wszystkie inne istotne informacje przed dodatkową zgodą na ich przetwarzanie.

Bezpieczeństwo

  • Dokładamy wszelkich starań, aby chronić stronę przed nieuprawnionym dostępem osób trzecich. W tym celu stosowane są m.in. firewall, urządzenia zabezpieczające serwery, urządzenia szyfrujące oraz fizyczne środki bezpieczeństwa.
  • Domena korzysta także z bezpiecznego protokołu SSL/HTTPS.
  • Serwer strony należy do polskiej firmy eHost spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 24-100 Puławy, ul. Cichockiego 13/6.
  • Strona jednak zawiera odnośniki do innych stron internetowych. Rekomendujemy, aby po przejściu na inne witryny, zapoznać się z obowiązującą tam polityką prywatności.

 Zmiana ustawień w przeglądarce

  • Użytkownicy Serwisów w każdej chwili mogą zmienić swoje ustawienia dotyczące plików cookies.
  • Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika Serwisu. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej).
  • Więcej informacji na temat plików cookies dostępnych jest w sekcji „Pomoc” w menu przeglądarki internetowej.

Postanowienia końcowe

W związku z ciągłym rozwojem i postępem techniki zasady określone w niniejszym dokumencie mogą ulec zmianie. O zmianie tych zasad zostaniesz poinformowany z odpowiednim wyprzedzeniem, nie później niż na 7 dni przed ich wprowadzeniem, poprzez zamieszczenie nowej treści niniejszego dokumentu na stronie internetowej.

Wady wymowy

Przede wszystkim należy odróżnić dwa pojęcia – zaburzenia mowy i wady wymowy, gdyż to nie jest to samo. Zaburzenia mowy to pojęcie szersze i należą do nich między innymi: alalia, jąkanie, afonia, mutyzm i inne.

Wady wymowy (inaczej wady artykulacyjne) są tylko jednym z rodzajów zaburzeń mowy, a naukowo określa się je mianem dyslalii. Definicja wady wymowy głosi, że wymowa danego danej osoby jest wtedy wadliwa, gdy różni się od tej, jaka jest używana przez grupę społeczną, do której należy ta osoba.


wada wymowy = dyslalia = wada artykulacyjna = jeden z rodzajów zaburzeń mowy

 

Z dyslalią mamy do czynienia, gdy dana osoba ma problem z prawidłową artykulacją, czyli prawidłowym wymawianiem poszczególnych głosek. Dla nas, Polaków, punktem odniesienia i swoistym wzorcem będzie poprawnie mówiący Polak. Nie można bowiem porównywać osób różnej narodowości. To, co w Polsce jest postrzegane jako wada, np. niewyraźne „r” – w innych krajach będzie wymową poprawną.

 

Wyróżniamy kilka rodzajów wad wymowy, są to:


Seplenienie (sygmatyzm) - to nieprawidłowa wymowa głosek trzech szeregów:
   - syczącego - s, z, c, dz,
   - szumiącego – sz, ż, cz, dż,
   - ciszącego – ś, ź, ć, dź.
Najczęściej spotykamy nieprawidłową wymowę szeregu szumiącego, który jest zamieniany na szereg syczący, np. szafa-safa.


Wymowa bezdźwięczna - zastępowanie głosek dźwięcznych ich bezdźwięcznymi odpowiednikami, np. b-p, d-t, z-s, ź-ś, ż-sz, dz-c, dź-ć, dż-cz, w-f, g-k 


Reranie (rotacyzm) - to nieprawidłowa wymowa głoski 'r'. najczęstszą przyczyną jest nieprawidłowa praca lub budowa języka. Głoska ta może być wadliwie realizowana na przykład poprzez deformacje (słyszymy wtedy różnego rodzaju dźwięki, które nie występują w systemie fonetycznym danego języka). Głoska 'r' może być też zastępowana inną np. przez 'l' lub 'j'. Niekiedy 'r' wymawiane jest nieprawidłowo: wargowo, policzkowo, gardłowo (tzw. francuskie 'r') lub tylnojęzykowo.


Rynolalia (rynofonia, rynizm, nosowanie) - wymawianie głosek ustnych „przez nos” oraz trudności w wymowie głosek nosowych.


Palatolalia (przy podniebieniu gotyckim);


Kappacyzm – Gammacyzm – nieprawidłowa wymowa głosek tylnojęzykowych, zamiana głoski 'k' na 't' oraz 'g' na 'd'.

 

Wady wymowy prawie zawsze można skorygować. Usuwaniem wad wymowy zajmują się logopedzi podczas terapii. Ich celem jest usunięcie wszelkich wadliwych dźwięków i wytworzenie na ich miejsce nowych, prawidłowych. Warunkiem poprawnego wymawiania głosek są sprawne narządy mowy, bowiem realizacja każdej głoski wymaga określonego układu artykulacyjnego i pracy określonych mięśni. Dlatego właśnie terapia logopedyczna często obejmuje zabiegi i ćwiczenia uaktywniające niezbędne do artykulacji narządy i mięśnie.

 

 

 

 

SEPLENIENIE

 

W jakim czasie głoski trzech szeregów kształtują się u dziecka?


Przebieg kształtowania się głosek dentalizowanych wygląda następująco:

 

  • głoski szeregu ciszącego (ś, ź, ć, dź)  pojawiają się u dziecka w okresie wyrazu, czyli w 3. roku życia dziecka;
  • głoski szeregu syczącego (s, z, c, dz) pojawiają się w okresie zdania, czyli w 4. roku życia dziecka;
  • głoski szeregu szumiącego (sz, ż, cz, dż) pojawiają się w okresie swoistej mowy dziecięcej, czyli około 5. roku życia dziecka.

 

Podane wyżej okresy rozwoju, informujące kiedy dane głoski powinny się pojawić, co prawda są uważane za normy wymawianiowe, jednak są tylko umowne. Dlatego należy pamiętać, że każde dziecko rozwija się inaczej, we własnym, indywidualnym tempie.

 

Jaki rodzaj seplenienia najczęściej występuję u dzieci?


W klasyfikacji wad wymowy wyróżnia się wiele typów seplenienia. Jednak najczęstszą formą sygmatyzmu, która występuje u dzieci (zwykle w okresie wymiany uzębienia) jest sygmatyzm międzyzębowy. Charakteryzuje się on wsuwaniem języka między zęby w linii środkowej lub z boku. Żuchwa jest opuszczona. Uniemożliwia to zbliżenie górnych i dolnych zębów, co jest konieczne do prawidłowej wymowy głosek dentalizowanych. 


Innym typem sygmatyzmu, w czasie którego nie ma zbliżenia zębów, jest sygmatyzm interlabialny (międzywargowy). Podczas wymowy język wsuwa się między wargi, a dźwięk głoski zbliżony jest do s i f.


Jakie są przyczyny seplenienia?


Po poznaniu definicji seplenienia, jego typów oraz objawów, należy odpowiedzieć na pytanie dlaczego właśnie ta wada wymowy występuje najczęściej u dzieci.


Istnieje wiele przyczyn, które mogą spowodować pojawienie się seplenienia, między innymi:

 

  • nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych (zbyt duży lub zbyt gruby język, krótkie wędzidełko podjęzykowe, zniekształcenia zgryzu, anomalie zębowe, rozszczep podniebienia);
  • niska sprawność narządów artykulacyjnych (mięśnie języka są zbyt wiotkie lub zbyt silnie napięte, mała sprawność warg, brak pionizacji języka);
  • obniżenie słyszalności (jeśli wystąpi w okresie rozwoju mowy może spowodować wadliwą wymowę głosek dentalizowanych);
  • upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich, które decydują o barwie głosek dentalizowanych (prowadzi to do niedostatecznego różnicowania tych głosek);
  • częste choroby górnych dróg oddechowych;
  • naśladowanie nieprawidłowych wzorców, wadliwych artykulacji, które mogą przejść w nawyk;
  • zbyt długie karmienie dziecka smoczkiem, stosowanie niewłaściwego smoczka, ssanie palca przez dziecko.

 

 

TERAPIA SEPLENIENIA

 

Zaczynamy od ćwiczeń artykulacyjnych
 


Często przyczyną wadliwej wymowy jest niezdolność do wytwarzania rowka w linii środkowej języka, co powoduje, że powietrze wydostaje się z jamy ustnej szerokim strumieniem.

Ćwiczenia w wytworzeniu rowka:

 

1. dmuchanie przez rurkę i do rurki

2. nauka gwizdania

 

Ćwiczenia języka, warg:

 

1.kląskanie językiem – czubkiem

2. wypychanie językiem policzków

3. układanie języka w kształt szpilki, rurki, łyżeczki

4.oblizywanie warg przy szeroko otwartych ustach

5.unoszenie języka na przemian do górnych i dolnych zębów

6.tworzenie ze złączonych warg na przemian uśmiechu i dzióbka

7.szybkie i wolne powtarzanie tttttttt.

 

Gdy dziecko ma trudność w uniesieniu czubka języka do dziąseł stosuje się ćwiczenia uelastyczniające wędzidełko i pionizujące język:

 

1.oblizywanie językiem podniebienia, górnych zębów, warg

2.„ostrzenie” czubka języka o górne siekacze

3.masowanie czubkiem języka dziąseł

 

Gdy dziecko ma problemy z szerokim ułożeniem języka na podniebieniu:

 

1.żucie brzegów języka włożonych między zęby trzonowe

2.unoszenia i opuszczania przedniej i środkowej części języka, podczas gdy jego brzegi ujęte są między zęby trzonowe

3.zakładanie szerokiego języka na górną wargę.

 


Sposoby wywołania prawidłowej głoski
 


(s)
Długa wymowa t lub f, aż powstanie szczelina i uśmiechnięcie się podczas mówienia.
Mówienie ch i zamknięcie buzi.
Przedłużenie wymowy głoski c.
Zapora języka przy pomocy patyczka – przy wymowie międzyzębowej dziecka patyczek poziomo; przy wymowie bocznej patyczek wzdłuż języka.
Supełek z nitki umieszczony na wewnętrznej stronie dolnych siekaczy, dziecko czubkiem języka przytrzymuje supełek i dmucha.

(z)
Głośne wymawianie s pozwala uzyskać z.  
Inne sposoby to długo mówić głoskę d, aż powstanie szczelina, uśmiechnąć się podczas mówienia, czubek języka skierować do dolnych zębów. 
Zrobić supełek na nitce i umieścić między zębami, supełkiem na wewnętrznej stronie dolnych siekaczy; dziecko językiem przytrzymuje supełek i dmucha.

(c)
Głoska t wymawiana mocno, przeciągle i z dentalizacją.
Ciche wymawianie dz.
Zabawa w naśladowanie cykad – ccccc.

(ʒ)
Głośne wymawianie c pozwala uzyskać dz.
Szybkie wymawianie d i z: d, z, d, z, dz, dz, dz.

(Š) 
Przedłużenie głoski cz pozwala uzyskać sz.
Ciche wymawianie głoski ż pozwala uzyskać głoskę sz.
W czasie artykulacji głoski s podnosimy czubek języka do górnych dziąseł.

(ž)
Zaczynamy od zabaw dźwiękonaśladowczych: młynek do kawy, ruszający pojazd ż, ż,  ż, ży; następnie pokazujemy obrazek pokazujący młynek do kawy i zachęcamy dziecko, aby naśladowało dźwięki, jakie wydaje młynek.
Ćwiczenia słuchowe różnicujące głoskę ż i sz (jeśli ż jest wymawiane bezdźwięcznie, zachęcamy dziecko do wymawiania sz w połączeniu z samogłoskami – lizak logopedyczny).
Wymawianie sz-ż-y i pochylanie głowy do przodu – pobudza to struny głosowe.

 (č)
Szybkie wymawianie głoski t i łączenie jej z głoską sz – tsz, tsz, tsz ... .
Wymawianie t dziąsłowego z zaokrąglonymi ustami.

 (ǯ)
W trakcie wymawiania głoski d dziąsłowego, dziecko wykonuje ustami ruchy rozciągania ust w szerokim uśmiechu i ściąganie w tzw. ryjek, aż do momentu osiągnięcia głoski dż.
Wymawiając głoskę d język „wchodzi po drabinie” (po podniebieniu twardym), aż powstanie głoska dż.

 (ś)
Można pomóc mechanicznie, cofając, np. palcem lekko język w głąb jamy ustnej. 
Powtarzanie titititititi.
Wydłużenie głoski ć pozwala uzyskać ś.
W trakcie wymawiania szeptem przedłużonego chi lub j, dziecko powoli zamyka usta i cofa kąciki warg aż uzyska ś.
Naśladowanie wiatru śśśśśśś.

 (ź)
Można pomóc mechanicznie, cofając, np. palcem lekko język w głąb jamy ustnej. 
Głośne wymawianie głoski ś doprowadza do artykulacji ź.

 (ć)
Szybkie wymawianie t, z nieco podwyższonym językiem i przez dodanie ś.
Wymawianie dź szeptem.
W czasie wymawiania ti, cofamy czubek języka za dolne zęby i dziąsła.
Zabawy z udziałem głoski ć, np. cccicho – palec przy ustach.

 (ʒ́)
Wymawiane mocne ń z zaciśniętym nosem.
Wymawianie ć z jednoczesnym uruchomieniem wiązadeł głosowych.
 

ROTACYZM - RERANIE

Głoska [r] jest dźwiękiem trudnym pod względem artykulacyjnym. Pojawia się zwykle najpóźniej w zasobie dźwiękowym dziecka, czasem dopiero między 5 a 6-tym rokiem życia, co można uznać za prawidłowość, zwłaszcza w przypadku, gdy dziecko zaczęło mówić stosunkowo późno. Wcześniej bywa ona zastępowana kolejno przez głoski [i], [1], które są formami rozwojowymi głoski [r].

Wadliwa wymowa dźwięku [r] jest jedną z bardzo często występujących wad wymowy u dzieci, a niekiedy także u dorosłych - nazywana jest rotacyzmem lub reraniem.

Bezpośrednią przyczyną rotacyzmu jest niedostateczna sprawność ruchowa czubka języka, który wskutek tego nie wykonuje drobnych, subtelnych ruchów wibracyjnych, koniecznych do wytworzenia prawidłowego [r]. Istotne znaczenie ma również sama budowa anatomiczna języka, jeśli jest on zbyt duży i gruby albo też napięcie mięśniowe języka jest wzmożone lub osłabione czy wreszcie wędzidełko językowe jest zbyt krótkie, to wykonanie ruchów koniecznych do wytworzenia prawidłowej głoski [r] nie będzie możliwe. Ponadto wadliwa wymowa dźwięku [r] może być spowodowana obniżonym poziomem słuchu, opóźnionym rozwojem ruchowym i umysłowym oraz oddziaływaniem nieprawidłowego wzoru wymowy osób z otoczenia dziecka, a także słabą zdolnością dziecka do koncentrowania uwagi na dźwiękach mowy.

Głoska [r] powstaje wskutek szybkich i delikatnych uderzeń czubka języka o wałek dziąsłowy, znajdujący się za górnymi zębami. Prawidłowe jej tworzenie następuje wówczas, gdy język pozostaje szeroki, a jego boki dotykają zębów trzonowych, przyjmując pewną, stałą pozycję, przy czym środkowa, a zwłaszcza przednia, część języka powinna być ruchliwa i elastyczna. Tak więc głoska [r] powstaje wskutek szybko następującego po sobie zamykania i otwierania rezonatora artykulacyjnego za pomocą wibrującego czubka języka. Wargi są przy tym lekko rozchylone, podniebienie miękkie jest uniesione i zamyka drogi do jamy nosowej.

W większości przypadków rotacyzmu prowadzi się ćwiczenia wstępne, których celem jest doprowadzenie do wibracji czubka języka. Do podstawowych ćwiczeń języka należą:

  1. Rozciąganie języka leżącego swobodnie w jamie ustnej tak, aby jego boki dotykały zębów trzonowych, a następnie wysuwanie szerokiego języka.
  2. Ujmowanie brzegów języka między zęby trzonowe i delikatne żucie.
  3. Układanie szerokiego języka i wykonywanie wdechów i wydechów przy lekko rozchylonych wargach.
  4. Ujmowanie brzegów języka między zęby trzonowe i unoszenie jego czubka do wałka dziąsłowego.
  5. Liczenie górnych, a następnie dolnych zębów.
  6. Masaż języka przez wysuwanie go i wsuwanie przez lekko zbliżone zęby.
  7. Zdmuchiwanie skrawków papieru z czubka języka.
  8. Unoszenie szerokiego języka za górne zęby.
  9. Kląskanie językiem.
  10. Szybkie i delikatne wymawianie dziąsłowych głosek [t] i [d] oraz [t] [d] [n] przy znacznym otwarciu ust.

KAPPACYZM I GAMMACYZM

Gammacyzm - nieprawidłowa wymowa głoski „g”.

Kappacyzm - nieprawidłowa realizacja głoski „k”.

Głoski te najczęściej albo w ogóle nie są realizowane, albo w miejscu zwartych, tylnojęzykowych, welarnych „k” i „g” występują zwarte przedniojęzykowo-zębowe „t” i „d”. Niekiedy są realizowane w postaci zwarcia krtaniowego, którego brzmienie przypomina wygłosowy dźwięk pojawiający się po samogłosce w przeczącej partykule nie, jeśli ta występuje w roli równoważnika zdania (Kania, 1982). Najwięcej przypadków dotyczy jednak zamiany głosek „k” i „g” na głoski „t” i „d”, co wynika stąd, że w artykulacji tych głosek biorą udział te same partie mięśni. Przy „k” i „g” - mięsień podłużny dolny, który skraca język, uwypukla jego grzbiet i kieruje przód języka na dno jamy ustnej, a w wypadku głosek „t” i „d”- mięsień podłużny górny, który skraca język, a jego przód unosi do góry.

Wśród przyczyn zaburzeń realizacji głosek „k” i „g”, wymienia się niską sprawność ruchową języka, a w szczególności jego tylnej części. Może to wynikać z ograniczonych możliwości językowych. Zamiast wysklepienia się tylnej części języka i zwarcia z podniebieniem miękkim, szczególnie, gdy po „k”, „g” występuje któraś z samogłosek szeregu przedniego, np. „e”, „i”, miejsce zwarcia przesuwa się do przodu jamy ustnej.

Sposób powstawania tych głosek wymaga określonej sprawności wymienionych partii mięśni, czyli doprowadzenia do uchwycenia i zrozumienia przez dziecko różnicy w ich pracy. W związku z tym na etapie wstępnym przeprowadza się ćwiczenia polegające na unoszeniu języka i tworzeniu jego zwarcia z podniebieniem twardym (język dotyka do wałka dziąsłowego) oraz na opuszczaniu go na dno jamy ustnej tak, aby doszło do wysklepienia grzbietu języka w tylnej części jamy ustnej i wytworzenia się w tym miejscu zwarcia. Dostarcza to właściwych tym głoskom wrażeń kinestetycznych.

I sposób: po wyćwiczeniu mięśni języka najczęściej wystarczy poprosić dziecko, by umieściło język na dnie jamy ustnej, a jego czubek przy dolnych zębach, następnie szeroko otworzyło buzię tak, aby uniemożliwić kontakt grzbietu języka z podniebieniem i w tym oto układzie próbowało wypowiedzieć głoskę „t”. Logopeda może pomóc dziecku przytrzymując grzbiet języka szpatułką. Czasami może pomaga mocne odchylenie dziecka do tyłu lub ułożenie go w pozycji leżącej.

II sposób: dziecko w pozycji leżącej lekko odchyla głowę w tył, logopeda lub dobrze poinstruowany rodzic może podawać dziecku na język (środkową część) małą ilość płynu (woda, lejący kisiel) i poprosić, aby nie połykało od razu, lecz próbowało podtrzymywać płyn w tylnej części jamy ustnej. Ćwiczenie należy zademonstrować i powtórzyć z dzieckiem kilka razy aż do uzyskania efektu w postaci bulgotania (jak przy płukaniu gardła). Jeśli dziecko ma nadwrażliwą jamę ustną, można zastosować podawanie wody kroplomierzem.

III sposób: wymawianie sylab: „to” lub „ta” i „do”, „da”, z jednoczesnym przytrzymaniem przodu języka palcem lub szpatułką. Powoduje to wysklepienie się i zwarcie tylnej części języka z podniebieniem, co jest niezbędne do uzyskania głosek „g” i „k”.

BIBLIOGRAFIA:

Demel G., Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola, Warszawa 1996

Gałkowski T., Jastrzębowska G., Logopedia Pytania i odpowiedzi t.2, Opole 2003

 

http://poradnik-logopedyczny.pl/wady-wymowy/rozpoznanie-i-korekcja/35/gammacyzm-i-kappacyzm.html

 

http://poradnik-logopedyczny.pl/wady-wymowy/rozpoznanie-i-korekcja/32/rotazyzm-reranie.html

Contribute!
Copyright © 2013. Szkoła Nowy Łupków Rights Reserved.